แก่งกระจาน : ยูเนสโกมีมติขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ แม้ฝ่ายสิทธิมนุษยชนยูเอ็นค้าน

องค์การเพื่อการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก มีมติเสียงส่วนใหญ่ขึ้นทะเบียนให้ “กลุ่มป่าแก่งกระจาน” เป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ

ggk

การสัมมนาคณะกรรมการมรดกโลก สมัยสามัญครั้งที่ 44 ประจำปี 2564 ซึ่งจีนเป็นเจ้าภาพการจัดสัมมนาผ่านระบบระยะไกล ระหว่างวันที่ 16 -31 ก.ค. 2564 โดยในวันนี้ (26 ก.ค.) คณะกรรมการได้พินิจให้กรุ๊ปป่าแก่งกระจาน ของไทยได้รับการบรรจุเข้าเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ
ข่าวสารครั้งนี้มีขึ้น หลังจากตอนวันที่ 23 ก.ค. คณะผู้เชี่ยวชาญด้านสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ ได้เรียกร้ององค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติไม่ให้ขึ้นสถานะมรดกโลกให้แก่ผืนป่าที่นี้ จากปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการฝ่าฝืนสิทธิมนุษยชนของชนพื้นเมืองกะเหรี่ยงในพื้นที่

นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและก็สิ่งแวดล้อม (ทส.) แถลงเมื่อรู้ผล ยินดีต่อข่าวสารนี้ โดยพูดว่า กว่า 6 ปี ที่เมืองไทยจริงจังผลักดันพื้นที่กรุ๊ปป่าแก่งกระจาน และก็ไปสู่การใคร่ครวญของคณะกรรมการมรดกโลก โดยมีการนำเสนอมาแล้วถึง 3 ครั้งในปี พุทธศักราช 2558, พุทธศักราช 2559 และก็ พุทธศักราช 2562 จนถึงไปสู่การสัมมนาคณะกรรมการมรดกโลก สมัยสามัญครั้งที่ 44 ในปี พุทธศักราช 2564 นี้
นายวราวุธ บอกว่า เป็นที่น่าปลื้มว่าในปีนี้พื้นที่กรุ๊ปป่าแก่งกระจานได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลก ภายใต้เกณฑ์ข้อที่ 10 ด้านความมากมายทางชีวภาพ ซึ่งนับเป็นความเสร็จสำหรับในการดำเนินการอนุรักษ์พื้นที่ถิ่นที่อยู่อาศัยที่มีความสำคัญสูงสุดในการอนุรักษ์ความมากมายทางชีวภาพในบ้านเกิด รวมถึงการเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดพันธุ์พืช และก็พันธุ์สัตว์ ที่มีคุณค่าโดดเด่นเชิงวิทยาศาสตร์ หรือ เชิงอนุรักษ์สุดยอด
กรุ๊ปป่าแก่งกระจาน ถือเป็นแหล่งมรดกโลกแห่งที่ 6 ของไทย และก็เป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติแห่งที่ 3 ของประเทศ ตั้งแต่แมื่อการขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลกของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่ – ห้วยขาแข้ง ในปี พุทธศักราช 2534 และก็กรุ๊ปป่าดงพญาเย็น – เขาใหญ่ ในปี พุทธศักราช 2548
โดยกรุ๊ปป่าแก่งกระจานได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลก เหตุเพราะเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของชนิดพันธุ์พืชและก็พันธุ์สัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ และก็มีคุณค่าโดดเด่นสุดยอด รวมถึงเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของแม่น้ำเพชรบุรี แม่น้ำปราณบุรี และก็แม่น้ำภาชี เป็นป่าผืนใหญ่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีพื้นที่ราว 2.5 ล้านไร่ (4,089 ตารางกิโลเมตร) มีความยาวตั้งแต่เหนือสุดถึงใต้สุดของพื้นที่กว่า 200 กิโล


คัดค้านขึ้นบัญชี “กรุ๊ปป่าแก่งกระจาน” เป็นมรดกโลก


เมื่อตอนเช้าก่อนหน้าที่ผ่านมา กรุ๊ปที่เรียกตัวเองว่า พวกเซฟบางกลอยจัดงานกิจกรรมด้านหน้ากระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและก็สิ่งแวดล้อม เพื่อเรียกร้องให้รัฐแก้ไขปัญหาสิทธิมนุษยชนให้ได้ก่อนขึ้นบัญชีกรุ๊ปป่าแก่งกระจานเป็น “มรดกโลก” ทางธรรมชาติ หรือไม่ก็ชะลอการใคร่ครวญเรื่องนี้ออกไป
กิจกรรมดังกล่าวใช้ชื่อว่า “มรดกโลก มรดกเลือด” เพื่อสะท้อนให้มีความเห็นว่าการต่อสู้ของสิทธิชุมชนในพื้นที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขแม้ว่าจะต่อสู้มาแล้วกว่า 25 ปี การจัดกิจกรรมนี้เกิดขึ้นระหว่างที่การสัมมนาคณะกรรมการมรดกโลก สมัยสามัญ ครั้งที่ 44 ซึ่งจัดขึ้นระหว่าง 16 -31 ก.ค. ที่ประเทศจีนตอนวันที่ 23 ก.ค. ก่อนหน้าที่ผ่านมา ผู้เชี่ยวชาญจากที่ทำการข้าหลวงใหญ่ด้านสิทธิมนุษยชนที่สหประชาชาติ ออกการตักเตือนส่งถึงคณะกรรมการมรดกโลกให้ลงความเห็นยกเลิกการขอขึ้นบัญชีดังกล่าวเหตุเพราะมีชนพื้นเมืองกะเหรี่ยงถูกฝ่าฝืนสิทธิในเขตอุทยานดังกล่าว ก่อนหน้าที่ผ่านมา คณะกรรมการมรดกโลกได้ปฏิเสธการขึ้นบัญชีกรุ๊ปป่าแก่งกระจานไปแล้ว 2 ครั้งในปี 2559 และก็ 2562
ก่อนที่่จะมาถึงวันนี้ กำเนิดอะไรขึ้นบ้าง
การฟ้องร้องฐานบุกรุกป่าและก็การบังคับย้ายชาวบ้านกะเหรี่ยงบางกลอยบน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี ที่กลับขึ้นไปทำกินยังถิ่นที่อยู่อาศัยเดิม ตาม “ยุทธการป้องกันป่าต้นน้ำเพชร” ของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน กลับไม่มีผลข้างๆต่อการขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติไทยของแก่งกระจาน
ยุทธการเอาคนออกมาจากป่าต้นน้ำของอุทยานฯ แก่งกระจานเริ่มมาตั้งแต่ปี 2535 เหตุที่ถูกเอ๋ยถึงเยอะที่สุดกาลครั้งหนึ่งในมหากาพย์การขัดกันระหว่างเจ้าหน้าที่รัฐกับชาวบ้านที่ “ป่าจิตใจแผ่นดิน-บ้านบางกลอย” เป็นการเผาบ้านเมืองคนกะเหรี่ยงเมื่อปี 2554
ต้นเดือน มี.ค. การขัดกันได้ปะทุขึ้นอีกรอบเมื่ออุทยานฯ แก่งกระจานได้ฟ้องร้องฟ้องร้องฐานบุกรุกป่าและก็สนธิกำลังจับชาวบ้าน 22 คน ตอนวันที่ 5 มี.ค. และก็บังคับโยกย้ายชาวบ้าน 85 คน ลงมาจากบ้านบางกลอยบน
ในเวลาที่ทางอุทยานฯ เดินหน้าเอาคนออกมาจากป่าต้นน้ำ แก่งกระจานก็อยู่ในกรรมวิธีการยื่นเสนอเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ ซึ่งการใคร่ครวญครั้งล่าสุดเมื่อปี ก.ค. 2562 ที่องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ ลงความเห็นไม่รับรองให้อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลก และก็ให้สถานะ “ส่งเรื่องกลับ” (Referral)
“ปรับแต่งข้อห่วงวิตกกังวลเกี่ยวกับปัญหาสิทธิมนุษยชนกับกลุ่มชาติพันธุ์และก็ชุมชนแคว้นที่ได้รับผลพวงจากการขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลก” เป็น 1 ใน 3 ข้อเสนอแนะจากที่สัมมนาคณะกรรมการมรดกโลกขององค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ